Beatmatch nasıl yapılır: kulakla, adım adım
Beatmatching, DJ'liğin temelidir. Bir DJ bütün gece aslında hep aynı şeyi yapar: bir parçayı açar, ikincisini mikse katar, ilkini çıkarır ve bunu tekrar tekrar yapar. Bu rehberdeki adımlar, 17 yıllık DJ, 12 yıllık DJ eğitmeni olan eğitmenimizin derslerinden geliyor: yeni başlayanlara gösterdiği sırayla, en sık görülen hatalarla ve bu hataların çözümüyle.
Beatmatching nedir?
Her parçanın bir temposu vardır ve bu tempo BPM ile gösterilir: beats per minute, yani dakikadaki vuruş sayısı. Ekranda 124 yazıyorsa parça dakikada 124 vuruş yapar. İki parçayı birbirine miksleyebilmek için iki şey gerekir:
- Aynı tempo. İki parçanın BPM'i tam olarak aynı olmalı. 124 ile 126 birlikte gitmez, ama pitch fader ile ikisini eşitleyebilirsin.
- Aynı vuruş. İkinci parça, çalan parçanın 1'inde başlamalı. Elektronik müzik neredeyse her zaman 4/4'lük ölçüdedir: bir ölçüde dört vuruş, 1, 2, 3, 4, ve bu bütün parça boyunca böyle devam eder. 1, ölçünün ilk vuruşudur.
Tempo aynı ama ikinci parça 1'de başlamamışsa kulağa berbat gelir. Parça 1'de başlamış ama tempo farklıysa vuruşlar kısa sürede birbirinden kayar. Beatmatch, ikisini birden doğru yapmaktır.
Başlamadan önce: üç ayar
- Tempo aralığını %6 ya da %10'a ayarla. Pitch fader'ın üstünde temponun ne kadar değişebileceğini seçersin: 6, 10, 16 ya da Wide. Bu küçük aralıklarda fader daha hassas çalışır ve rahat mikslersin.
- Cue noktasını 1'e koy. Cue noktası parçanın başlangıç noktasıdır, ekranda küçük sarı bir nokta. DJ setup'ı onu kendisi belirler, ama bu her zaman doğru olmaz. Jog wheel'i 1'e çevir, jog wheel'i tutarken Cue'ya bas. Böylece parça Cue'dan hep tam 1'de başlar.
- Ses seviyelerini dengele. Yeni parçanın waveform'u ekranda daha mı büyük? O zaman sesi muhtemelen daha yüksektir. Trim'i biraz sola çevir, böylece geçişte büyük bir ses farkı olmaz.
Pratik için müzik seçerken de akıllı davran. House müziğin çoğu, özellikle çok vokal içermeyen parçalar, miks etmesi en kolay müziktir: beat düzenlidir ve iki vokalin üst üste binme riski azdır.
Adım adım: kulakla beatmatch
- İki parça yükle. 1. deck'e bir parça, 2. deck'e bir parça koy ve ikisinin de BPM'ine bak. Örneğin 124 ve 126.
- Henüz çalmayan parçanın temposunu değiştir. Pitch fader'ı oynattığın anda müzik biraz değişir. Kalabalığın duyduğu parça olduğu gibi çalmaya devam etmeli, bu yüzden tempoyu her zaman sıradaki parçada eşitlersin. Fader'ı aşağı çekince parça hızlanır, yukarı itince yavaşlar. Ortada, 0'da, parça orijinal temposundadır.
- İlk parçayı başlat. 1. deck'te Play'e bas ve ses fader'ını yukarı al, böylece kalabalık müziği duyar.
- Sıradaki parçayı kulaklığa al. 2. deck'in Cue tuşuna bas. Artık o parçayı yalnızca kulaklığında duyarsın, kalabalık duymaz.
- Birlikte say. Çalan parçayla birlikte say: 1, 2, 3, 4, 1, 2, 3, 4. Bu adım çok önemli. Saymadan başlatırsan kulağa berbat gelir.
- 1'de Play'e bas. Bir sonraki 1 geldiğinde 2. deck'te Play'e bas. Ekranda iki parçanın kırmızı çizgilerinin aynı hizada gittiğini görürsün. Ama asıl kulağına güven: iki parçanın vuruşları tek bir vuruş gibi duyulmalı.
- Kaymayı düzelt. Yeni parça biraz önde ya da geride mi? Jog wheel ile onu kısa bir an hızlandır ya da yavaşlat, sonra yine dinle. Kayma hep aynı yöne oluyorsa BPM'ler tam olarak aynı değildir: pitch fader'ı biraz düzelt.
- Parçayı mikse kat. Yeni parçanın basını kıs ve ses fader'ını yukarı it. Şimdi kalabalık iki parçayı birden duyar.
- Basları değiştir ve eski parçayı çıkar. Eski parçanın basını kapat, yeni parçanınkini aç. Sonra ilk parçayı EQ ile yavaş yavaş kıs, ta ki artık duyulmayana kadar. EQ'yu tekrar düzelt ve o deck'e yeni bir parça yükle.
Ve baştan. Bu sefer 2. deck çalıyor ve 1. deck'e yüklediğin yeni parçanın temposunu ona eşitliyorsun.
Kulağa yanlış mı geliyor? Sorun ve çözüm
| Ne duyuyorsun? | Muhtemel neden | Ne yaparsın? |
|---|---|---|
| Vuruşlar baştan karmakarışık, kulağa berbat geliyor | İkinci parça 1'de başlamadı | İki parçayı durdur, birlikte say ve 1'de yeniden başlat |
| Başta oturuyor, sonra vuruşlar yavaş yavaş kayıyor | BPM'ler tam olarak aynı değil | Ekrandaki iki BPM'i karşılaştır, pitch fader'ı biraz düzelt |
| Yeni parça hızlanıyor, öne geçiyor | Yeni parçanın temposu biraz yüksek | Jog wheel ile kısa bir an yavaşlat, pitch fader'ı biraz yukarı it |
| Yeni parça geride kalıyor | Yeni parçanın temposu biraz düşük | Jog wheel ile kısa bir an hızlandır, pitch fader'ı biraz aşağı çek |
| Bas gürlüyor, ses çamur gibi | İki parçanın bası aynı anda açık | Yeni parçanın basını kapalı tut, sonra basları değiştir |
| Yeni parça girince ses birden yükseliyor | Parçaların ses seviyesi farklı | Trim'i biraz sola çevir |
| İki şarkıcı aynı anda, büyük bir kaos | İki parçada aynı anda vokal var | Parçalarını iyi tanı, vokalsiz bir bölümde geç |
| Sync açık ama parçalar yine de oturmuyor | Parçalar yazılımda düzgün analiz edilmemiş | Kulakla kontrol et ve elle düzelt |
Sync kullanmadan beatmatch: neden önce kulakla?
Çoğu DJ controller'ında bir Sync tuşu vardır. Ona basınca DJ setup'ı bir algoritmayla iki parçayı kendisi aynı hızda götürür. Kolay görünüyor, ama eğitmenimizin tavsiyesi net: başlarda Sync'i kullanma. Önce kendin iyice yapabildiğinden emin ol, yoksa DJ'liği kendin öğrenemezsin.
Bunun pratik bir nedeni de var. Sync, yazılımın analizine güvenir ve bu analiz her zaman kusursuz değildir. Sık görülen bir durum: biri Sync'e basar ama parçalar rekordbox'a düzgün yüklenmemiştir, bu yüzden Sync yanlış oturur. Kulakla beatmatch yapabilen biri bunu hemen duyar ve düzeltir. Sadece Sync'e güvenen biri ise neyin yanlış gittiğini bilmez.
Bu, Sync'in kötü olduğu anlamına gelmez. Kulakla beatmatch'e hâkim olduktan sonra onu rahatça bir yardımcı olarak kullanabilirsin. O zaman en azından Sync düzgün çalışmadığında sorunu nasıl çözeceğini bilirsin. Tanımadığın bir ekipmanın başına geçtiğinde de idare edersin.
Beatmatch'ten DJ geçişlerine
Beatmatch bir geçişin temelidir, ama geçişin kendisi değildir. Temel geçiş beş adımdan oluşur: tempoyu eşitlemek, kulaklıktan dinlemek, yeni parçayı mikse katmak, basları değiştirmek ve eski parçayı çıkarmak. Bunu yukarıdaki adımlarda zaten yaptın. Bu temel oturduğunda DJ geçişlerini şöyle zenginleştirebilirsin:
- Filtre: Color düğmesiyle bir parçanın baslarını ya da tizlerini çıkarırsın. Geçişi böylece ilginç tutarsın. Bunu hep ölçüye uygun yap: birlikte say, sesleri 1'de çıkar ve 1'de geri getir.
- Bas değişimi: Basları yavaş yavaş da değiştirebilirsin, ölçüye denk getirip bir anda da.
- Loop ile geçiş: İlk parçanın küçük bir bölümünü loop'a alırsın. İkinci parça mikse girerken loop'u gittikçe kısaltırsın ve sonunda sesini yavaşça kısarsın. Loop da 1'de başlamalı, yani burada da saymak gerekir.
- Uyumlu parçalar: Aynı ritmik öğelere sahip ya da armonik olarak uyan parçalar birbirine daha akıcı bağlanır. Armonik miks için Camelot çarkı işe yarar.
EQ, cue noktası ve pratik yöntemi hakkında daha fazlası DJ'lik nasıl öğrenilir? rehberinde.
Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar
- Çalan parçanın temposunu değiştirmek. Kalabalık müziğin değiştiğini duyar. Tempoyu her zaman henüz çalmayan parçada eşitle, çalan parçada BPM'i olabildiğince az değiştir.
- Saymadan Play'e basmak. Önce say, sonra bas. İkinci parça 1'de başlamazsa geçiş baştan bozulur.
- Cue noktasını kontrol etmemek. Cue noktası 1'de değilse, tam 1'de Play'e bassan bile parça yanlış yerden başlar.
- İki bası aynı anda açık bırakmak. Dimdik yukarı bakan bir EQ düğmesi parçanın %100'üdür. İki parça birden %200 demektir: kulağa karmakarışık gelir ve hoparlörlerin için de kötüdür.
- Sync'e erken alışmak. Kulağın beatmatch'i öğrenmeden Sync'e alışırsan, bir sorun çıktığında ne yapacağını bilemezsin.
- Bir geçiş olmayınca vazgeçmek. Kimse dinlemediği sürece bir hatanın hiçbir önemi yok. Biraz geri sar ve olana kadar yeniden dene. Neden olmadığına da iyice bak: beatmatch mi, BPM mi, yoksa iki vokal mi?
Beatmatch için pratik rutini
- İki house parçasıyla başla. Az vokalli, BPM'leri birbirine yakın iki parça seç, örneğin 124 ve 126.
- Aynı geçişi tekrar tekrar yap. 1. deck'ten 2. deck'e, sonra geri. Eğitmenimizin kuralı: bunu 50 kez yap, 5 kez değil. Ta ki geçiş gerçekten kusursuz olana kadar.
- Her seanstan önce bir hedef seç. Bugün neyi daha iyi yapmak istiyorsun: 1'de başlatmayı mı, jog wheel ile düzeltmeyi mi, bas değişimini mi?
- Kaydet ve dinle. Kısa bir miks kaydet ve sonra neyin iyi gittiğini, neyin gitmediğini dinle. Böylece kendi hatalarını kendin duyarsın.
- Sonra zorlaştır. BPM'leri birbirinden daha uzak parçalar, daha çok vokal, başka türler. Sync'i ancak bu aşamada bir yardımcı olarak dene.
Saatlerce çalışmak tek başına yetmez. Hep aynı hataları yapıyorsan ve neyi çalıştığına eleştirel bakmıyorsan ilerlemezsin.
Beatmatching'i adım adım öğrenmek ister misin?
Beatmatching'i okuyarak değil, yaparak öğrenirsin. Online DJ Kursu'nda her adımı ekranda görür, sesini duyar ve hemen kendi controller'ında yaparsın: tempoyu eşitlemekten ilk geçişe, EQ'dan loop'lara kadar. Her dersi istediğin kadar tekrar izleyebilirsin. ₺2.199 KDV dahil tek seferlik ödeme, 30 gün para iade garantisi. Henüz ekipmanın yoksa önce yeni başlayanlar için DJ controller rehberine bak.
Sık sorulan sorular
Beatmatching nedir?
Sync tuşu varken beatmatch öğrenmek gerekir mi?
Pitch fader'ı hangi yöne çekmeliyim?
Hangi parçanın temposunu değiştirmeliyim?
Beatmatch'i en kolay hangi müzikle öğrenirim?
Beatmatch'i öğrenmek ne kadar sürer?
Ne kadar pratik gerekir? Bkz. DJ'lik ne kadar sürede öğrenilir?