DJ'lik nasıl öğrenilir: evde kendi kendine başlamak
Kendi kendine DJ olmak mümkün mü?
Evet. DJ'lik için bir okula gitmen ya da diploma alman gerekmez. Eğitmenimiz (17 yıllık DJ, 12 yıllık DJ eğitmeni) de 18 yaşında, kendi controller'ıyla başladı. İlk sahnesinden sonra bir şeyi fark etti: aslında öylesine bir şeyler yapıyordu. Bazen iyi gidiyordu ama nedenini bilmiyordu. Ters gittiğinde de nedenini bilmiyordu. Ondan sonra işin gerçekten derinine indi.
Kendi kendine öğrenirken en büyük tehlike tam olarak bu: birkaç numara ezberlersin, geçişler bazen tutar, ama neyin neden işe yaradığını anlamazsın. Bu rehber bu yüzden doğru sırayı ve her adımın nedenini anlatıyor. Ekipmanın fiyatı ise ikinci planda. Ucuz bir DJ controller ile de iyi bir DJ olabilirsin; sonuçta hepsi aynı işi yapar.
Evde DJ'lik için neye ihtiyacın var?
- Bir DJ controller. İki deck'i ve ortada bir mikseri olan bir başlangıç controller'ı yeter. Çok pahalı bir DJ ekipmanına ihtiyacın yok. Hangisini seçeceğini yeni başlayanlar için DJ controller rehberinde bulursun.
- Bir bilgisayar ve DJ yazılımı. Controller'ı laptop'a bağlarsın, parçaların da rekordbox gibi bir DJ yazılımında çalar. Yazılım her parçanın BPM'ini, çoğu zaman tonunu da analiz eder.
- Bir kulaklık. Sıradaki parçayı kalabalık duymadan dinlemek için. Başlarda pahalı bir kulaklık şart değil.
- Müzik. Benzer tempoda birkaç house parçasıyla başla. Az vokalli house, miks etmesi en kolay müziktir.
Pahalı hoparlörler de bekleyebilir. Önce başla; gerçekten seviyorsan ekipmanını sonra yükseltirsin. İyi markaların başlangıç ekipmanı genelde kolay satılır ve fazla değer kaybetmez. Profesyonel DJ olmayı ciddi olarak düşünüyorsan biraz daha pahalı, kulüplerdekilere benzeyen bir setup mantıklı olabilir: bir gün orada çalarsan sürprizle karşılaşmazsın. Ayrıntılar yeni başlayanlar için DJ ekipmanı rehberinde.
DJ'lik nasıl öğrenilir? Doğru sıra
Her şeyi aynı anda öğrenmeye çalışma. Aşağıdaki sırada her adım bir öncekinin üzerine kurulur.
1. Setup'ını tanı
Her DJ setup'ı üç bölümden oluşur: 1. deck, mikser ve 2. deck. Deck'te bir parça çalarsın, mikserle iki parçayı birbirine mikslersin. Her düğmenin ne yaptığını dene: bu düğmeyi böyle çevirirsem ne olur, müzik kapanır mı, açılır mı? Bir kabloyu çıkar ve ne olduğuna bak. Setup'ını ne kadar iyi tanırsan, bir şey ters gittiğinde o kadar hızlı çözersin ve o kadar rahat çalarsın. Müzik kesilirse kalabalık sana bakar; müziğin iki dakika mı, yirmi saniye mi kesik kaldığı çok büyük bir fark.
2. Saymayı öğren
Elektronik müzik neredeyse her zaman 4/4'lük ölçüdedir: 1, 2, 3, 4, 1, 2, 3, 4. DJ'likteki hemen her şey 1'de olur. İkinci parçayı 1'de başlatırsın, loop'u 1'de başlatırsın, filtreyi ölçüye uygun açar ve kapatırsın. Müzik dinlerken birlikte sayma alışkanlığı edin. Bir DJ bütün gece aslında hep aynı şeyi yapar: bir parçayı açar, ikincisini 1'de mikse katar, ilkini çıkarır ve bunu tekrarlar. Saymak bunun temelidir.
3. Beatmatching: iki parça, aynı tempo
İlk gerçek beceri, iki parçayı aynı tempoda çalmak. Henüz çalmayan parçanın BPM'ini pitch fader ile çalan parçaya eşitlersin, birlikte sayarsın ve 1'de Play'e basarsın. Sync tuşunu başlarda kullanma. Her adımı, sık yapılan hataları ve çözümlerini beatmatch nasıl yapılır rehberinde ayrıntılı anlattık.
4. EQ: iki parçaya yer açmak
Mikserde her deck için üç düğme vardır: baslar, mid'ler ve tizler. Enerjinin çoğu baslardadır; vokal ve melodi genelde mid'lerdedir. En önemli kural: iki parçanın basını aynı anda tam açık çalma. Dimdik yukarı bakan bir düğme parçanın %100'üdür, iki parça birden %200 eder ve ses çamura döner. Yeni parçayı bassız mikse kat ve parçalar aynı hızda gittiğinde basları değiştir. Tizleri biraz açabilirsin ama abartma: çok yüksek ses verebilen bir ses sisteminde bu, kalabalığın kulaklarını acıtabilir.
Bir ipucu: basları kısa bir süre kıs, sonra geri aç. Kalabalıkta bir anlığına boşluk olur ve basın geri gelmesi için bir özlem yaratırsın. Kendini tekrar eden müzikte kalabalık böylece yine de bir şeylerin değiştiğini hisseder.
5. Cue noktası ve hot cue'lar
Cue noktası parçanın başlangıç noktasıdır. Parçanın her zaman 1'de başlamasını istersin, bu yüzden cue noktasını kendin 1'e koy: jog wheel'i çevir, tut ve Cue'ya bas. Hot cue'lar parçanın ilerisindeki ek başlangıç noktalarıdır. Örneğin break'e bir, drop'a bir hot cue koyarsan drop'u ne zaman başlatacağını kendin seçersin.
6. Filtre ve loop
Filtreyle bir parçanın baslarını ya da tizlerini çıkarırsın. Loop ise parçanın, sen kapatana kadar kendini tekrar eden küçük bir bölümüdür. İkisi de geçişlerini ilginç kılar, ama ikisinde de kural aynı: ölçüye uygun çalış. Birlikte say, 1'de başlat, 1'de bitir. Böylece kulağa akıcı gelir ve kalabalık için dinlemesi daha keyifli olur.
7. Birbirine uyan parçalar seçmek
Geçişler oturduğunda parçaların birbirine ne kadar uyduğu önem kazanır. Bu uyum armonik olabilir, perküsyonda ya da enerjide olabilir. Armonik miks için Camelot çarkını kullanırsın: aynı tondaki parçalar, örneğin 8A ile 8A, birbirine çok iyi uyar. Ama yazılımın analizi her zaman kusursuz değildir. Kulağa iyi geliyorsa iyidir; ekranda iyi görünüp kulağa hoş gelmiyorsa iyi değildir.
8. Efektler: en son ve ölçülü
Efektler en çok dikkat çeken kısımdır, ama temel oturmadan işe yaramazlar. Klasik bir kullanım: drop'tan hemen önce bir high-pass filtre ve eko açarsın. Filtre parçanın bir kısmını çıkarır ve efekte yer açar, drop'a da biraz daha enerji katar. Drop gelince efekti ve filtreyi tekrar kapatırsın, çünkü drop'ta temiz bir ses beklersin. İki hata sık görülür: çok erken çok fazla efekt eklemek (insanlar bir şey olacağını bekler ama henüz hiçbir şey olmaz) ve drop'ta efekti açık unutmak (kulağa karmakarışık gelir). Bunun dışında burada kendi zevkini ve yaratıcılığını katabilirsin.
Nasıl alıştırma yaparım?
DJ'likte daha iyi olmanın yolu pratik, pratik, pratik. Ama her pratik aynı değildir. En sık yapılan hata, sadece zaten iyi olduğun şeyleri çalışmaktır. İyi olduğun şeyi yapmak en zevklisidir; bu yüzden birçok DJ aynı numaraları tekrar tekrar yapar. Evde kendi kendine ilerlemek için şunları yap:
- Henüz yapamadığın şeyi çalış. Hiç yapmadığın ya da daha az iyi olduğun şeylere odaklan.
- Ne çalışacağını önceden seç. DJ setup'ını her açtığında düşün: bu yarım saatte ya da bir saatte neyi daha iyi yapmak istiyorum?
- Tekrar, tekrar, tekrar. Yeni bir geçişi 50 kez yap, 5 kez değil. Ta ki gerçekten kusursuz olana kadar.
- Başka bir DJ'in geçişini taklit et. Bir DJ'in setini videoda izle. Hoşuna giden bir geçiş mi gördün? Hangi efektleri kullandığına ve EQ'yu nasıl kullandığına bak, sonra aynısını yapmayı dene.
- Geri sar ve kendini kaydet. Bir geçiş olmadı mı? Biraz geri git ve neyin ters gittiğine bak. Kimse dinlemediği sürece bir hatanın hiçbir önemi yok. Kaydet ve sonra neyin iyi gittiğini, neyin gitmediğini dinle.
- Arkadaşlarından fikir iste. Kısa bir set kaydet ve DJ'likle uğraşan arkadaşlarına gönder. Onların ipuçlarıyla yeniden çalışabilirsin.
- Arkadaşlarına çal. Baskı altında DJ'lik yapmayı da öğrenmen gerekiyor. Birkaç arkadaşını davet et, küçük bir performans yap ve sonra neyin daha iyi olabileceğini sor. Kaydet, böylece setinin nasıl duyulduğunu sonra izleyebilirsin.
Pratiğin süresi tek başına bir şey söylemez. Saatlerce çalışıp hep aynı hataları yapabilirsin. Neyi çalıştığına eleştirel bakmazsan ilerlemezsin.
Hobi olarak DJ'lik: evden ilk partiye
Çoğu kişi DJ'liğe hobi olarak başlar ve evde keyfine miks yapar. Bu gayet normal. Bir gün başkaları için çalmak istersen yol şöyle işler: çok pratik yap ve bundan bahset. Arkadaşlarına DJ'likle uğraştığını ve bir DJ setup'ın olduğunu söyle. DJ gereken bir parti olduğunda akıllarına sen gelirsin.
Teklif geldiğinde, kendini henüz hazır hissetmesen bile evet de. En çok, gerçekten seyirci önünde ve baskı altındayken öğrenirsin. Hatalardan da korkma: insanlar partide arkadaşlarıyla eğlenmek için oradalar, seni değerlendirmek için değil. Bir ipucu daha: setup'ını başkasına ödünç verme, kendin çal. Sonraki adımlar DJ nasıl olunur? rehberinde.
Kendi kendine öğrenirken sık yapılan hatalar
- Sync ile başlamak. Beatmatch'i hiç kulakla öğrenmezsen, Sync düzgün çalışmadığında ne yapacağını bilemezsin.
- Saymadan Play'e basmak. İkinci parça 1'de başlamazsa geçiş kulağa berbat gelir.
- İki parçanın basını aynı anda açık bırakmak. Ses çamura döner ve hoparlörlerin için de kötüdür.
- Göstergeleri kırmızıda çalmak. Ses seviyesi göstergeleri kırmızıya çıkıyorsa trim'i ya da ses fader'ını biraz kıs.
- Her sette hep aynı parçaları çalmak. Yeni parçalar, yeni geçişler demektir.
- Setup'ını tanımamak. Bir şey ters gidince müzik gereğinden uzun kesik kalır.
Adım adım bir yol mu istiyorsun?
Bu rehberdeki konuların hepsi Online DJ Kursu'nda adım adım var: düğmelerden ilk geçişe, EQ'dan armonik mikse kadar. Her adımı ekranda görür, sesini duyar ve hemen kendi controller'ında yaparsın. Her dersi istediğin kadar tekrar izler, kendi temponda ilerlersin. ₺2.199 KDV dahil tek seferlik ödeme, 30 gün para iade garantisi.
Sık sorulan sorular
DJ'liği kendi kendine öğrenmek mümkün mü?
Evde DJ'lik için neye ihtiyacım var?
DJ'liği öğrenmeye nereden başlamalıyım?
Evde nasıl pratik yapmalıyım?
Sync tuşunu kullanmalı mıyım?
Hobi olarak DJ'lik yapılır mı?
Ne kadar sürede öğrenirsin? Dürüst cevap: DJ'lik ne kadar sürede öğrenilir?